MC5: GŁOŚNA REWOLUCJA Z DETROIT

MC5 nie było tylko zespołem, lecz punktem przecięcia przemysłowej siły Detroit, zbuntowanej młodości i radykalnej polityki. Jak powiedziano w dokumencie: „To apoteoza kultury Detroit.”



1. Powstanie i tożsamość „Shop Rat”
Korzenie zespołu sięgają 1963 roku, do Lincoln Park w stanie Michigan. Dwaj założyciele i gitarzyści, Wayne Kramer i Fred „Sonic” Smith, byli przyjaciółmi z dzieciństwa, których łączyła prędkość, energia i rock and roll (Chuck Berry, Dick Dale).

• Pochodzenie nazwy: Nazwę wymyślił wokalista Rob Tyner. Chciał nazwy, która brzmiałaby jak numer seryjny części (np. gaźnika). MC oznaczało „Motor City” (przydomek Detroit), a 5 liczbę członków. Idealnie pasowało to do miasta, w którym rodzice wszystkich pracowali w fabrykach samochodów.
• Ucieczka klasy robotniczej: Członkowie dorastali jako „shop rats” (fabryczne szczury). Dla nich zespół był jedyną alternatywą dla beznadziejnej pracy w fabryce. Według Kramera, gdyby nie znaleźli rocka, prawdopodobnie zostaliby przestępcami.
• Legendarne trio: Dynamika wewnętrzna została ukształtowana przez bójkę na parkingu w 1964 roku między Tynerem a Smithem. Kiedy Smith nie mógł pokonać Tynera siłą, zdali sobie sprawę, że zamiast siły fizycznej drogą naprzód jest wspólnota intelektualna i muzyczna („symbioza”).

2. Styl muzyczny: Gdzie „Hot Rod” spotyka Free Jazz
Dźwięk MC5 był unikalny pod koniec lat 60. Przebijali analogię między rykiem 400-konnego samochodu typu hot rod a głośną gitarą elektryczną.

• Wpływy: Choć wywodzili się z blues-rocka, głęboko inspirował ich free jazz (John Coltrane, Sun Ra, Archie Shepp). Próbowali naśladować krzyczące, ekstatyczne brzmienie saksofonów na gitarach.
• „Black to Comm”: Ta wczesna piosenka (której tytuł pochodzi od kolorów przewodów systemu nagłośnieniowego: Black to Common) opierała się na gigantycznym, huczącym riffie zdolnym opróżnić salę w 30 sekund. Był to moment, w którym zdali sobie sprawę, że trafili na coś radykalnie nowego.

3. Polityka i Białe Pantery
Los zespołu splótł się z poetą i aktywistą Johnem Sinclairem, który został ich menedżerem. Sinclair zradykalizował zespół, tworząc White Panther Party (w celu wsparcia Czarnych Panter).

• 1968, Chicago: MC5 był jedynym zespołem, który wystąpił i zagrał podczas protestów przeciwko wojnie w Wietnamie w czasie Krajowej Konwencji Demokratów, podczas gdy policja brutalnie biła tłum wokół nich.
• Występy: Ich show sceniczny był prowokacyjny: często występowali z nienaładowanymi karabinami, a na koniec koncertu niewidzialny „snajper” symbolicznie rozstrzeliwał Tynera.

4. Kick Out the Jams: Skandal i upadek
Pierwszy album MC5, Kick Out the Jams (1969), zerwał z tradycją: zamiast nagrania studyjnego zarejestrowano koncert na żywo w Grande Ballroom w Detroit, aby oddać surową energię.

• Incydent „Motherfucker”: Z powodu niesławnego otwarcia tytułowego utworu („Kick out the jams, motherfuckers!”) sieć domów towarowych Hudson’s zbojkotowała album. Zespół odpowiedział na to ogłoszeniem: „Fuck Hudson’s!”. Ponieważ w ogłoszeniu znalazło się logo ich wytwórni, Elektra, firma natychmiast ich zwolniła.
• Upadek: Mimo przejścia do Atlantic Records i wydania dwóch znakomitych albumów studyjnych (Back in the USA, High Time), używanie narkotyków, presja polityczna i porażki komercyjne doprowadziły do rozwiązania zespołu w 1972 roku.

5. Dziedzictwo (Wpływ na muzykę rockową)
MC5 jest dziś uważany za jednego z najważniejszych prekursorów punk rocka (proto-punk).

• Wynalezienie punka: Według Toma Morello (Rage Against the Machine), to oni w zasadzie wynaleźli punk rocka. Bez nich Stooges, Ramones czy Clash nie brzmiałyby tak, jak brzmiały.
• Surowa energia: Pokazali, że muzyka może być zbiorowym wyzwoleniem świadomości i bronią polityczną. Wnieśli na scenę intensywność, która w tamtym czasie nie miała precedensu.
• Dalsze losy: Choć większość członków (Tyner, Smith, Davis, Kramer, Thompson) już odeszła, znaczenie zespołu zostało uznane: w 2024 roku zostali wprowadzeni do Rock and Roll Hall of Fame. Ich ostatni album, Heavy Lifting, ukazał się pośmiertnie w październiku 2024 roku.

Historia MC5 to opowieść o wolności i oporze. Jak ujął to Wayne Kramer: „Celem zespołu było jednoczenie ludzi, uwalnianie umysłów i odrzucenie politycznego układu.” Zaczynali w zadymionych dzielnicach fabrycznych Detroit, a ostatecznie zmienili DNA muzyki rockowej.